Tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có: Quy định và điểm cần lưu ý

Tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có: Lời cảnh tỉnh khi mua đồ cũ giá rẻ

Thấy chiếc xe máy SH hoặc chiếc iPhone 15 Pro Max được rao bán trên mạng với giá rẻ giật mình, nhiều người không ngần ngại “chốt đơn” ngay lập tức mà không cần giấy tờ. Tuy nhiên, nếu món đồ đó vừa bị đánh cắp hoặc cướp giật, bạn có thể ngay lập tức bị Cơ quan Công an triệu tập và khởi tố hình sự. Khái niệm “Vô tình mua đồ gian” hoàn toàn có thể đẩy bạn vào tù theo Tội Tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có.

Đây là một trong những rủi ro pháp lý phổ biến nhất hiện nay. Để tránh việc “tiết kiệm được vài triệu đồng nhưng mất đi cả tương lai”, hãy cùng đội ngũ Luật sư Hình sự phân tích kỹ lưỡng về dấu hiệu pháp lý và các đặc quyền bào chữa cho tội danh này.

1. Tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có là gì?

Tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có (theo Điều 323 Bộ luật Hình sự) là hành vi mua, bán, cất giữ, cầm đồ hoặc trao đổi những tài sản dù biết rõ đó là đồ ăn trộm, ăn cướp, lừa đảo… mà có. Mấu chốt của tội danh này là bạn thực hiện hành vi “Tiêu thụ” SAU khi vụ trộm/cướp đã xảy ra và bạn KHÔNG hứa hẹn trước với kẻ trộm.
Khung hình phạt cho tội danh này lên đến 15 năm tù (nếu giá trị tài sản từ 1 tỷ đồng trở lên). Bất cứ khi nào phát hiện đường dây tiêu thụ đồ gian lớn, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Cấp Tỉnh sẽ trực tiếp xác lập chuyên án và triệt phá, thu hồi tài sản.

2. Làm sao Công an chứng minh được bạn “Biết rõ” đó là đồ ăn cắp?

Nhiều người bị bắt thường biện minh: “Tôi mua ngoài đường, tôi làm sao biết đó là xe ăn cắp mà bắt tội tôi?”. Tuy nhiên, Cơ quan Điều tra sẽ chứng minh “Ý thức chủ quan” của bạn thông qua các yếu tố khách quan sau:

• Về giá cả: Một chiếc xe SH trị giá 100 triệu, nhưng bạn mua lại chỉ với giá 15 triệu. Không ai bán rẻ như vậy nếu tài sản đó hợp pháp.
• Về giấy tờ: Bạn mua xe máy, điện thoại, máy tính… mà người bán không xuất trình được Giấy tờ xe, hoặc số khung số máy bị đục đẽo lại.
• Về hoàn cảnh giao dịch: Giao dịch diễn ra lén lút lúc nửa đêm, giao nhận tiền mặt, không viết giấy tờ mua bán. Hoặc bạn là chủ tiệm cầm đồ, nhưng nhận cầm cố tài sản lớn mà không cần CCCD của người cầm.

Chỉ cần 1 trong các yếu tố trên, Cơ quan Điều tra Cấp Tỉnh hoàn toàn có đủ căn cứ để ra Quyết định khởi tố bị can đối với bạn về Tội tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có.

3. Tử huyệt pháp lý: “Đồng phạm” và “Tiêu thụ đồ gian”

Cũng giống như Tội che giấu tội phạm, lằn ranh giữa việc bạn là Người tiêu thụ hay Đồng phạm ăn trộm phụ thuộc hoàn toàn vào “Sự hứa hẹn trước”.

• Tiêu thụ tài sản (Điều 323): Thằng A đi trộm xe máy về, sau đó chạy qua tiệm sửa xe của bạn gạ bán với giá 3 triệu. Bạn đồng ý mua. Do bạn mua SAU KHI tội phạm hoàn thành, bạn phạm tội Tiêu thụ đồ gian.
• Đồng phạm Tội trộm cắp tài sản (Điều 173): Thằng A gọi cho bạn nói: “Tối nay tao đi bẻ khóa cái xe Lead, tí tao mang về mày mua nhé”. Bạn trả lời: “Được, mang về tao mua luôn”. Sự đồng ý này của bạn tạo động lực cho thằng A đi trộm. Bạn sẽ bị khởi tố với tư cách Đồng phạm tội Trộm cắp tài sản, và mức án bạn nhận sẽ nặng hơn rất nhiều so với tội Tiêu thụ.

4. Chiến thuật giải oan: Chứng minh sự “Ngay tình”

Nếu bạn thực sự mua phải tài sản do người khác phạm tội mà có, nhưng hoàn toàn không biết nguồn gốc của nó (Người bán làm giả giấy tờ quá tinh vi, hoặc mua với giá sát thị trường), Luật sư Hình sự sẽ sử dụng chiến thuật Chứng minh người thứ ba ngay tình để bảo vệ bạn.

Luật sư sẽ yêu cầu Cơ quan Công an thu thập camera an ninh, đối soát tin nhắn giao dịch, hợp đồng mua bán để chứng minh bạn thực hiện giao dịch hoàn toàn minh bạch. Khi đó, hành vi của bạn không cấu thành tội phạm. Cơ quan công an sẽ thu hồi lại chiếc xe để trả cho nạn nhân, và bạn sẽ có quyền yêu cầu kẻ bán xe gian bồi thường lại số tiền bạn đã bỏ ra mua.

Nội dung liên quan

• Điều 173 Bộ luật Hình sự: Quy định về Tội trộm cắp tài sản
• Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và những điểm quan trọng cần biết
• Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và những điểm quan trọng cần biết
• Dịch vụ luật sư hình sự tại TP.HCM — phạm vi công việc và cách làm việc