Đơn xin xét xử vắng mặt trong vụ án hình sự là văn bản người tham gia tố tụng gửi Tòa án để đề nghị được không có mặt tại phiên tòa vì lý do chính đáng. Tòa án xem xét từng trường hợp; không phải đơn nào cũng được chấp nhận. Với bị cáo, việc có mặt là nguyên tắc, còn với bị hại, người làm chứng, Tòa án có thể xem xét tùy vai trò và nội dung hồ sơ. Bài viết nêu điều kiện, cách viết, hệ quả và mẫu đơn tham khảo.
Tóm tắt nhanh
- Đơn cần nêu rõ tư cách tố tụng, vụ án và lý do vắng mặt kèm giấy tờ chứng minh.
- Tòa án quyết định việc chấp nhận hay hoãn phiên tòa; không có sự bảo đảm trước.
- Bị cáo có mặt là nguyên tắc; vắng mặt chỉ trong trường hợp luật cho phép.
- Bị hại có thể nhờ luật sư tham gia để bảo vệ quyền lợi.
1. Đơn xin xét xử vắng mặt trong vụ án hình sự là gì?
Đây là văn bản của bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, người làm chứng hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, gửi Tòa án đang thụ lý để xin không đến phiên tòa. Tòa án nhân dân khu vực hoặc Tòa án nhân dân cấp tỉnh là nơi nhận đơn, tùy cơ quan đã ra giấy triệu tập theo Luật số 81/2025/QH15 về tổ chức Tòa án từ 01/7/2025.
Đơn không tự làm phát sinh quyền vắng mặt. Hội đồng xét xử xem xét lý do, tư cách tham gia tố tụng và ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, rồi quyết định tiến hành xét xử hoặc hoãn phiên tòa.
2. Khi nào được xét xử vắng mặt theo Bộ luật Tố tụng hình sự?
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (đã được sửa đổi, bổ sung), xét xử trực tiếp, có mặt bị cáo là nguyên tắc. Việc xét xử vắng mặt bị cáo chỉ được đặt ra trong những trường hợp luật quy định; bạn nên đối chiếu quy định về sự có mặt của bị cáo tại phiên tòa trong chương xét xử sơ thẩm hoặc hỏi luật sư.
2.1. Bị cáo
Việc xét xử vắng mặt bị cáo chỉ được đặt ra trong một số trường hợp luật quy định, chẳng hạn bị cáo bỏ trốn mà việc truy nã không có kết quả. Các tình huống khác do Tòa án xem xét, không phải quyền đương nhiên; cần đối chiếu điều luật về xét xử sơ thẩm hoặc hỏi luật sư.
Người đang ốm nặng cần có giấy tờ y tế hợp lệ. Tòa án có thể hoãn phiên tòa thay vì xét xử vắng mặt, tùy tình tiết cụ thể.
2.2. Bị hại, người làm chứng và người có quyền lợi liên quan
Với bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, sự vắng mặt có thể không cản trở xét xử trong một số trường hợp, tùy tư cách tố tụng và nội dung hồ sơ. Người làm chứng thì Tòa án xem xét theo yêu cầu làm sáng tỏ vụ án. Nếu việc vắng mặt ảnh hưởng đến việc xác định sự thật vụ án, Tòa án có thể hoãn phiên tòa. Về vai trò của người làm chứng, bạn có thể xem thêm bài về người làm chứng trong tố tụng hình sự.
| Tư cách tham gia tố tụng | Khả năng vắng mặt | Căn cứ |
|---|---|---|
| Bị cáo | Nguyên tắc có mặt; vắng mặt chỉ trong trường hợp luật cho phép | Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự và quy định về xét xử sơ thẩm |
| Bị hại | Tòa án xem xét; có thể nhờ người bảo vệ quyền lợi tham gia | Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự |
| Người làm chứng | Tòa án xem xét theo yêu cầu làm sáng tỏ vụ án | Quy định về người làm chứng trong Bộ luật Tố tụng hình sự |
3. Cách viết đơn xin xét xử vắng mặt
Đơn nên ngắn gọn, trung thực và có giấy tờ chứng minh. Lý do cần cụ thể, nằm ngoài ý muốn của người viết, chẳng hạn bệnh nặng đang điều trị hoặc sự kiện bất khả kháng. Các lý do chung chung thường khó được chấp nhận.
- Tên Tòa án và số, ngày của giấy triệu tập hoặc quyết định đưa vụ án ra xét xử.
- Họ tên, địa chỉ, tư cách tham gia tố tụng và tên vụ án (không ghi suy đoán về tội danh).
- Lý do vắng mặt và đề nghị cụ thể: xét xử vắng mặt hoặc hoãn phiên tòa.
- Giấy tờ kèm theo: giấy xác nhận của cơ sở y tế, giấy tờ chứng minh sự kiện bất khả kháng.
- Nếu có, nội dung đề nghị và ý kiến về yêu cầu bồi thường.
Giấy tờ nên chuẩn bị
- Bản sao giấy triệu tập hoặc quyết định đưa vụ án ra xét xử
- Giấy tờ tùy thân và giấy xác nhận của cơ sở y tế hoặc cơ quan có thẩm quyền
- Văn bản ủy quyền hoặc giấy tờ của người bảo vệ quyền lợi (nếu có)
4. Mẫu đơn xin xét xử vắng mặt tham khảo
Mẫu dưới đây chỉ mang tính tham khảo; cần điều chỉnh theo từng vụ việc.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúcĐƠN XIN XÉT XỬ VẮNG MẶT
Kính gửi: Tòa án nhân dân ……………
Họ và tên: …………… Sinh năm: ……………
Địa chỉ: ……………
Tư cách tham gia tố tụng: …………… trong vụ án ……………
Theo giấy triệu tập số ……………, tôi phải có mặt tại phiên tòa ngày ……………
Tuy nhiên, do ……………, tôi không thể tham dự. Tài liệu kèm theo: ……………
Tôi đề nghị Tòa án xem xét xét xử vắng mặt tôi (hoặc hoãn phiên tòa nếu cần). Tôi xin chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung đơn.
……………, ngày ……… tháng ……… năm ………
Người làm đơn (ký, ghi rõ họ tên)
Lưu ý từ thực tiễn
Nên gửi đơn sớm, trước ngày mở phiên tòa, và giữ lại bằng chứng đã gửi. Nếu lý do phát sinh sát giờ, hãy liên hệ ngay Tòa án để thông báo, rồi bổ sung giấy tờ.
5. Ảnh hưởng đến quyền lợi khi vắng mặt
Bị hại vắng mặt có thể không trực tiếp trình bày ý kiến, yêu cầu của mình, kể cả về bồi thường. Tòa án vẫn xem xét hồ sơ, nhưng quyền tranh luận tại phiên tòa không được thực hiện đầy đủ nếu không có người tham gia thay.
Theo Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự, bị hại có quyền nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nếu có đơn xin vắng mặt, bạn nên cân nhắc nhờ luật sư tham gia để trình bày yêu cầu và ý kiến.
Rủi ro cần tránh
- Viết lý do chung chung, không có giấy tờ chứng minh.
- Gửi đơn sát ngày xét xử khiến Tòa án không kịp xem xét.
- Vắng mặt khi chưa nhận được ý kiến của Tòa án, có thể dẫn đến hoãn phiên tòa hoặc áp dụng biện pháp theo luật.
6. Luật sư tham gia phiên tòa
Theo Điều 72 và Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa và người bảo vệ quyền lợi có quyền tham gia tố tụng theo quy định. Điều 16 bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội. Điều 13 bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội: một người chỉ bị coi là có tội khi có bản án kết tội đã có hiệu lực pháp luật.
Việc luật sư tham gia giúp trình bày ý kiến, theo dõi diễn biến phiên tòa và thực hiện thủ tục như kháng cáo khi cần, nhưng không bảo đảm trước kết quả. Bạn có thể xem thêm về hoãn phiên tòa hình sự và quy trình phiên tòa xét xử, hoặc mẫu đơn kháng cáo hình sự nếu không đồng ý với bản án.
Khi cần đánh giá hồ sơ cụ thể về đơn xin xét xử vắng mặt trong vụ án hình sự, bạn có thể trao đổi với luật sư bào chữa hình sự để được hướng dẫn chuẩn bị đơn, giấy tờ và phương án tham gia phiên tòa phù hợp. Luật sư không hứa hẹn trước kết quả vụ án.
7. Câu hỏi thường gặp về đơn xin xét xử vắng mặt trong vụ án hình sự
Bị cáo có được xin xét xử vắng mặt không?
Có thể xin, nhưng bị cáo có mặt là nguyên tắc. Tòa án chỉ xét xử vắng mặt trong trường hợp luật quy định, và thường cân nhắc hoãn phiên tòa nếu lý do chính đáng.
Bị hại có bắt buộc phải đến phiên tòa không?
Không phải trường hợp nào cũng bắt buộc. Tòa án có thể xét xử vắng mặt nếu bị hại có đơn xin và việc vắng mặt không cản trở xét xử; nếu cần, Tòa án sẽ hoãn phiên tòa.
Đơn xin xét xử vắng mặt gửi cho ai?
Gửi Tòa án đang thụ lý vụ án, ghi trong giấy triệu tập hoặc quyết định đưa vụ án ra xét xử, là Tòa án nhân dân khu vực hoặc Tòa án nhân dân cấp tỉnh.
Lý do nào thường được Tòa án xem xét?
Thường là bệnh nặng có xác nhận của cơ sở y tế hoặc sự kiện bất khả kháng có giấy tờ chứng minh. Lý do chung chung, không có tài liệu thường khó được chấp nhận.
Vắng mặt có làm mất quyền đòi bồi thường không?
Không đương nhiên mất quyền, nhưng bạn không trực tiếp tranh luận tại phiên tòa. Có thể nhờ người bảo vệ quyền lợi tham gia hoặc gửi ý kiến bằng văn bản.
Có thể xin hoãn phiên tòa thay vì vắng mặt không?
Có. Nếu việc có mặt là cần thiết, Tòa án có thể hoãn phiên tòa. Bạn nên nêu rõ đề nghị trong đơn để Tòa án cân nhắc.
Bài viết cùng chủ đề
Tư vấn và chịu trách nhiệm chuyên môn
Nội dung được biên soạn dưới sự chịu trách nhiệm chuyên môn của Luật sư Bùi Khắc Long — Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh. Luật sư thuộc Công ty Luật TNHH Duy Minh. Hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hình sự; nguyên công tác tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An.
Mỗi vụ việc hình sự có tình tiết riêng. Khi đã nhận giấy triệu tập, quyết định khởi tố, hoặc người thân bị tạm giữ, tạm giam, nên trao đổi trực tiếp với luật sư để được đánh giá hồ sơ và định hướng bảo vệ quyền lợi đúng pháp luật. Hotline: 0984 138 515.
Nội dung được rà soát theo quy định pháp luật có hiệu lực tại ngày 17/10/2026.
*Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Quy định pháp luật có thể thay đổi theo thời gian; Quý bạn đọc vui lòng đối chiếu văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm áp dụng hoặc liên hệ Luật sư để được hướng dẫn chính xác cho trường hợp của mình.
